Ebû Hüreyre’den (ra) nakledildiğine göre, Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur:

“Allah sizin suretlerinize ve mallarınıza bakmaz, ancak kalplerinize ve amellerinize bakar.”

(M6543 Müslim, Birr, 34)

***

عَنْ هِشَامِ بْنِ إِسْحَاقَ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كِنَانَةَ، عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَرْسَلَنِى الْوَلِيدُ بْنُ عُقْبَةَ وَهُوَ أَمِيرُ الْمَدِينَةِ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَسْأَلُهُ، عَنِ اسْتِسْقَاءِ رَسُولِ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) فَأَتَيْتُهُ فَقَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) خَرَجَ مُتَبَذِّلاً مُتَوَاضِعًا مُتَضَرِّعًا حَتَّى أَتَى الْمُصَلَّى فَلَمْ يَخْطُبْ خُطْبَتَكُمْ هَذِهِ، وَلَكِنْ لَمْ يَزَلْ فِى الدُّعَاءِ وَالتَّضَرُّعِ وَالتَّكْبِيرِ، وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ كَمَا كَانَ يُصَلِّى فِى الْعِيدِ.

Abdullah b. Kinâne’nin oğlu Hişâm b. İshâk’ın (ra) naklettiğine göre, babası şöyle demiştir: "Medine valisi Velîd b. Ukbe beni, Resûlullah’ın (sas) yağmur duası hakkında bilgi edinmem için İbn Abbâs’a (ra) göndermişti. Ona gittim, bana şunları anlattı: Resûlullah (sas) gösterişsiz kıyafetler içinde, mütevazı ve yalvarır bir tavırla yağmur duasına çıktı. Namaz kılınan geniş alana geldi. Sizin yaptığınız bu hutbe gibi hutbe irad etmedi. Ancak aralık vermeksizin dua, yakarış ve tekbire devam etti. Sonra bayramda kıldırdığı gibi iki rekât namaz kıldırdı."

(T558 Tirmizî, Cum’a, 43; N1507 Nesâî, İstiskâ, 3)

***

"عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِى طَالِبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ)… فَإِذَا رَكَعَ قَالَ: "اللَّهُمَّ لَكَ رَكَعْتُ وَبِكَ آمَنْتُ وَلَكَ أَسْلَمْتُ خَشَعَ لَكَ سَمْعِى وَبَصَرِى وَمُخِّى وَعِظَامِى وَعَصَبِى

Ali b. Ebû Tâlib’den (ra) nakledildiğine göre, Resûlullah (sas) namazda rükûa eğildiği zaman şöyle derdi: “Allah'ım, yalnız senin önünde eğildim, yalnız sana inandım, yalnız sana teslim oldum. Kulağım, gözüm, iliklerim, kemiklerim ve sinirlerim yalnız sana karşı huşû hâlindedir.”

(T3421 Tirmizî, Deavât, 32; D760 Ebû Dâvûd, Salât, 118-119)

***

"عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) : "الصَّلاَةُ مَثْنَى مَثْنَى، تَشَهَّدُ فِى كُلِّ رَكْعَتَيْنِ، وَتَخَشُّعٌ وَتَضَرُّعٌ وَتَمَسْكُن

Fadl b. Abbâs’tan (ra) nakledildiğine göre, Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur:

“Namazlar ikişer ikişer kılınır. Her iki rekâtta teşehhüd (tahiyyât) okursun, huşû içinde davranırsın, yakarırsın, boyun bükersin...”

(T385 Tirmizî, Salât, 166; HM1799 İbn Hanbel, I, 211)

***

"عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَ: لاَ أَقُولُ لَكُمْ إِلاَّ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) يَقُولُ، كَانَ يَقُولُ: "…اللَّهُمَّ! إِنِّى أَعُوذُ بِكَ مِنْ عِلْمٍ لاَ يَنْفَعُ، وَمِنْ قَلْبٍ لاَ يَخْشَعُ، وَمِنْ نَفْسٍ لاَ تَشْبَعُ، وَمِنْ دَعْوَةٍ لاَ يُسْتَجَابُ لَهَا

Zeyd b. Erkam (ra) şöyle demiştir: "Ben size Allah Resûlü’nün (sas) söylediğinden başka bir şey anlatmıyorum! O (sas) şöyle derdi: "…Allah'ım, fayda vermeyen ilimden, huşû duymayan kalpten, doymayan nefisten ve kabul olunmayan duadan sana sığınırım."

(M6906 Müslim, Zikir, 73; N5540 Nesâî, İstiâze, 65)

***

Vahiy kâtiplerinden Hanzala el-Üseyyidî (ra) bir gün Medine’de dolaşıyordu. Hz. Ebû Bekir es-Sıddîk (ra) ile karşılaştı. Hâlini hatırını soran Hz. Ebû Bekir’e (ra), "Hanzala münafık oldu!" karşılığını verdi. Hz. Ebû Bekir (ra), "Fesübhânallâh! Ne diyorsun!" deyince Hanzala içini dökmeye başladı: "Allah Resûlü’nün (sas) yanındayken, O (sas) bize cenneti, cehennemi o kadar canlı bir şekilde hatırlatıyor ki sanki gözlerimizle görmüş gibi oluyoruz. Efendimizin (sas) yanından ayrıldıktan sonra hanımlarla, çocuklarla, iş güçle uğraşmaktan (onun anlattıklarını) unutuveriyoruz." Hz. Ebû Bekir (ra), "Allah (cc) biliyor ya, biz de bu durumu yaşıyoruz." dedi. Aynı dertten muzdarip bu iki sahâbî, hâllerini bildirmek üzere Allah Resûlü’nün (sas) yanına gittiler. Hanzala (ra), kendisinden duyduğu şüpheyi, "Münafık oldum." diyerek bu kez Peygamberimizin (sas) huzurunda dile getirdi. Efendimiz (sas), “Bu da ne demek oluyor?” diye sorunca Hanzala (ra), Hz. Ebû Bekir’e (ra) söylediklerini tekrarladı: "Ey Allah’ın Resûlü! Senin yanındayken bize cennet ve cehennemi öyle anlatıyorsun ki sanki gözümüzle görüyoruz. Yanından ayrılınca hanımlarla, çocuklarla, iş güçle uğraşmaktan (anlattıklarını) unutuveriyoruz." Bunun üzerine Resûl-i Zîşân (sas), “Bu canı bu tende tutan Allah'a (cc) yemin ederim ki, benim yanımdaki ve ibadet ederkenki hâliniz sürekli devam edecek olsaydı, melekler evlerinizde, yollarınızda karşınıza çıkıp sizinle selâmlaşır, elinizi sıkarlardı. Gel gör ki, yâ Hanzala! (İnsan bu!) Bazen öyle, bazen böyle!” Efendimiz (bu son sözünü) üç defa tekrarladı.

Hz. Peygamber’in (sas), ashâbıyla birlikte bulunduğu ortamlarda huşû zirveye ulaşıyordu. Ashâbı Allah Resûlü’nü (sas) öyle bir vakar ve sükûnetle dinliyorlardı ki onları görenler, sanki başlarında ürkütüp kaçırmaktan korktukları kuşlar var sanırdı. Allah Resûlü (sas), bu huşû hâlinin ve hissettikleri derin duyguların onun yanından ayrıldıklarında yok olduğunu söyleyerek endişelenen ashâbına hem huşûun mükâfatını bildirmiş hem de bu hâli sürekli muhafaza etmenin zorluğuna işaret etmişti. Zira sürekli Allah’ı (cc) anmasına rağmen kendisinin dahi zaman zaman kalbinin perdelendiği oluyor ve hemen O’na (cc) istiğfarda bulunarak bu durumu telâfi etmeye çalışıyordu.

Sessiz ve sakin durmak, tevazu göstermek, boyun eğmek gibi anlamları olan ‘huşû’ kavramı, insanın Cenâb-ı Hakk’ın (cc) huzurunda tevazu ve teslimiyet içerisinde bulunmasını, kalben ve bedenen O’na (cc) hürmet ve itaat ederek boyun eğmesini ifade etmektedir. Huşû insanın Allah’a (cc) imanının ve O’na (cc) eşsiz bağlılığının yalnızca kalp ile değil aynı zamanda saygı, edep ve vakar dolu bir duruş sergileyerek de ifade edilmesidir. Kur’an’da müminlerin en temel özellikleri arasında zikredilen kavramlardan olan huşû, âyetlerde tevazu, saygı duyma, boyun eğme, çaresizlik, seslerin kısılması, gözlerin yere eğilmesi gibi anlamlarda kullanılmış ve insanın Rabbine (cc) olan derin saygısının hâl diliyle gösterilmesi, kalbindeki teslimiyetin bedenine yansıması olarak anlaşılmıştır. Öte yandan huşû, yalnız insanın değil, tüm yeryüzünün âlemlerin Rabbine (cc) boyun eğmesi anlamında da kullanılmıştır.

Kur’ân-ı Kerîm, sahâbîlere ve onların şahsında bütün müminlere huşû içinde olmaları gerektiğini yani Allah’a (cc) karşı tam bir saygı ve teslimiyet içerisinde kulluk etme yükümlülüklerini şu ifadelerle hatırlatmıştır: “İman edenlerin Allah'ı (cc) anma ve O'ndan (cc) inen Kur'an sebebiyle kalplerinin ürpermesi zamanı daha gelmedi mi? Onlar daha önce kendilerine kitap verilenler gibi olmasınlar. Onların üzerinden uzun zaman geçti de kalpleri katılaştı. Onlardan birçoğu yoldan çıkmış kimselerdir.”

Kur’ân-ı Kerîm, her birinde vurgu farklı olsa da huşûu genel olarak, Allah’ın (cc) büyüklüğü karşısında yaratılmışların âcizliğini ifade ederken zikreder. Örneğin Zekeriyya (as) ve ailesinin umarak ve korkarak Allah’a (cc) dua ettiğini söyledikten sonra onların huşû sahibi yani Rablerine karşı derin saygı duyan kimseler olduklarını belirtir.

Huşûun özünde, ibadet ederken tazimle Allah’a (cc) yönelmek, bir diğer ifadeyle O’na (cc) itaat ve teslimiyete odaklanmak vardır. Bu yüzden Allah Resûlü (sas), “Allah (cc) sizin suretlerinize ve mallarınıza bakmaz, ancak kalplerinize ve amellerinize bakar.” buyurmuştur. Özellikle namaz ve hac gibi bedenen yerine getirilen ibadetler huşû ile eda edildiğinde, kalbi huzur ve sükûnet kaplar. Mümin için o ibadetlerdeki birtakım bedenî zahmetler rahmete dönüşür. Kur’an’ın ifadesiyle namazın, kalplerinde huşû olmayanlara ağır gelmesi bu yüzdendir. Ayrıca Kur’an’da kurtuluşa eren müminlerin ilk özelliği olarak onların namazlarında huşû içerisinde olmalarının zikredilmesi de son derece önemlidir.

Her olayda sürekli Allah’ı (cc) hatırlayarak huşû içerisinde hareket etmek Peygamber Efendimizin (sas) en belirgin vasıflarından biriydi. Hatta onu görenler, oturuşundaki huşûu fark edip bundan etkilenirlerdi. Özellikle Rabbine yakarışı esnasında huşûu iyice belirginleşir ve herkes tarafından anlaşılabilirdi. Nitekim İbn Abbâs’ın (cc) anlattığına göre, Allah Resûlü (sas), toprağın bir damla yağmura hasret kaldığı bir zamanda yağmur duasına çıktığında, gösterişsiz elbiseler giymiş, mütevazı ve yalvarır bir vaziyette aralık vermeksizin dua, yakarış ve tekbire devam etmişti. Çünkü Yaratan’ın (cc) karşısında insanın sadece bir kul olduğunu idrak etmesi duanın özüydü ve duaların da gönülden yapılması gerekiyordu. Bu nedenle Allah Teâlâ (cc), peygamberlerin korku ve ümitle dua edip kendisine karşı huşû ile hareket ettiklerini bildiriyor ve Kur’an’daki kıssalarına bakıldığında bu vasfın tüm peygamberlerin ortak özelliği olduğu anlaşılıyordu.

Hz. Peygamber (sas), başta namaz olmak üzere bütün ibadetlerinde de huşû ile hareket ediyordu. O (cc), kulluk bilinciyle, sırf “şükreden bir kul olabilmek için” Rabbinin huzurunda duruyor, özenle kıldığı namazlarında uzun uzun kıyamda, rükûda ve secdede bulunuyor, Rabbine dua ediyordu. Allah Resûlü (sas), her bir bölümünde ihlâsla Rabbine yakardığı namazlarının rükû kısmında O’na (cc) duyduğu huşûu şöyle dile getiriyordu: “Allah'ım, yalnız senin önünde eğildim, yalnız sana inandım, yalnız sana teslim oldum. Kulağım, gözüm, iliklerim, kemiklerim ve sinirlerim yalnız sana karşı huşû hâlindedir.”

Sahâbîlerden Resûl-i Ekrem’i (sas) namaz kılarken görenler, bazen onun ağladığına şahit oluyorlardı. Allah Resûlü (sas), Müslümanlara da namazlarını huşû ile kılmalarını öğütlüyor, Cenâb-ı Hakk’ın (cc) huzurunda olmanın gerektirdiği hürmet ve tevazua engel olacak davranışları yasaklıyordu. İslâm’ın ilk yıllarında dinî bilgileri az olan Müslümanlar cemaatle namaz kılarken saflarını tam olarak düzenleyemiyor, hatta namazda konuşuyor ve yanlarındaki arkadaşlarına sorular soruyorlardı. Bunun üzerine, “Allah'a (cc) saygı ve bağlılık içinde namaz kılın.” âyeti nâzil olmuş ve Müslümanların namazlarında konuşmamaları bildirilmişti.

Namaz, zevkle dinlediği ezandan abdeste, kıyamdan tahiyyât ve tesbihâta kadar Müslüman’ın huşû hâlinin doruk noktasına ulaştığı bir ibadettir. Hz. Peygamber’in (sas) amcasının oğlu olan Fadl b. Abbâs’ın (ra) naklettiği bir hadiste Allah Resûlü (sas), “Namazlar ikişer ikişer kılınır. Her iki rekâtta teşehhüd (tahiyyât) okursun, huşû içinde davranırsın, yakarırsın, boyun bükersin...” derken, namazın tam bir huşû hâli olduğunu vurgulamaktadır.

Elbette namazı başından sonuna kadar tam bir huşû içinde kılmak kolay değildir. Zira Müslüman, Allah’a (cc) en yakın olduğu bu zaman diliminde kul olma bilincine ermişken, ezelî düşmanı şeytan boş durmayacak, çeşitli vesveselerle onun huşû hâlini zedelemeye çalışacaktır. Resûlullah (sas) bu durumu şöyle tasvir etmektedir: “Ezan okunduğunda şeytan (bu sesi işitmemek için) hızlı bir şekilde yellenerek kaçar. Ezan bittikten sonra geri gelir. Kâmet getirilmeye başlayınca tekrar kaçar. Kâmet bitirilince tekrar geri döner. Namaz kılan insan ile kalbi arasına girmeye (ona vesvese vermeye) çalışır. "Şu meseleyi de hatırla, bu meseleyi de hatırla..." der. Sonunda namaz kılan üç rekât mı kıldı, dört mü, bilemez hâle gelir. Kişi üç rekât mı yoksa dört mü kıldığını bilemediğinde sehiv secdesi yapsın.”

Namazda şeytanın vesveselerini tamamen engellemek mümkün olmamakla birlikte etkisini asgarî düzeye indirmek pekâlâ mümkündür. Bunun için de namaz kılacak kişinin öncelikle bedensel, ruhsal ve zihinsel açıdan ibadete hazır olması gerekir. Örneğin cemaate yetişeyim diye koşturan ve nefes nefese kalarak namaza duran kişinin huşû ile namaza başlayacağı düşünülemez. Bu yüzdendir ki Allah Resûlü (sas) ashâbına, ezan okunduğunda namaza sakince ve vakar içerisinde gitmelerini, acele etmemelerini tavsiye etmiştir. Ayrıca uyuklayarak namaz kılınmasını doğru bulmayan Resûl-i Ekrem (sas), namaza durulduktan sonra da sağa sola bakılmamasını yani etrafla ilgilenilmemesini istemiş, her bir bakışın, şeytanın namazdan koparıp götürdüğü bir parça olduğunu söylemiştir. Rükû ve secdelerin eksiksiz olarak yapılmasını istemesi, hatta aksine davranışları bir nevi hırsızlık olarak nitelendirmesi ve tuvalet ihtiyacı varken veya yemek hazırken namaza durulmamasını öğütlemesi de ibadet esnasında huşûa engel olabilecek durumlara önceden müdahale etmeye yöneliktir. Bu bağlamda ibadete düşkünlüğüyle bilinen Medineli sahâbî Ebu’d-Derdâ’dan (ra), namaz kılacak birinin önce ihtiyaçlarını giderip kalbini dünyevî kaygılardan boşaltması gerektiği rivayet edilirken, Hz. Ömer’in (ra) oğlu Abdullah’ın (ra), yemek ortaya konduktan sonra, namaz vakti girmiş olsa bile, cemaate katılmadığı hatta yerken aynı anda imamın kıraat sesini duyduğu nakledilmektedir.

Bunların yanında namaz kılınacak fizikî ortam da namazın huşûuna etki eden önemli bir unsurdur. Peygamber Efendimizin (sas) bu hususta da gayet hassas davrandığını görüyoruz. Nitekim bir defasında O (sas), namazda dikkatini dağıttığı gerekçesiyle eşi Hz. Âişe’den (ra) duvara astığı resimli çarşafı kaldırmasını istemiş, bir keresinde de üzerinde resim bulunan bir kıyafetle namaz kıldıktan sonra, bu kıyafetteki resimlerin kendisini namazından alıkoyduğunu söylemiş ve sade bir kıyafeti tercih etmiştir.

Kur’ân-ı Kerîm, Allah’a (cc) teslimiyete odaklanmış bir ruh hâliyle, huşû içerisinde namazlarına devam edenleri müjdeler, onların kurtuluşa eren gerçek müminler olduğunu belirtir. Hz. Peygamber (sas) de, namazı huşû içerisinde eda etme hakkında şöyle buyurur: “Müslüman bir kimse, farz namazın vakti girdiğinde, o namaz için güzel bir biçimde abdest alır, huşû içinde olur ve rükû ederse (namaz kılarsa), büyük günah işlemedikçe o namaz önceki günahlarına kefaret olur. Bu her zaman böyledir.”

Her ne kadar namazla birlikte akla gelse de huşû sadece namazda ulaşılan bir hâl değildir. Ramazan ayında özellikle sahur ve iftar saatleri, kutsal toprakları ziyaret edenler için özellikle tavaf ve vakfe anları, huşûun en derinden hissedildiği zaman dilimleridir. Huşû, Müslüman’ın duasında, tesbihâtında, tefekkür ve tezekküründe, tevbe ve istiğfarında, kısacası Rabbi (cc) ile her buluşmasında koruması gereken en değerli hâllerdendir.

Huşûun mekânı kalptir, huşû kalpte filizlendikten sonra bütün bedene yansır ve insanın konuşmasını, yemesini-içmesini, yürüyüşünü, giyinişini, ibadetini kısacası bütün hâl ve tavırlarını etkiler. Ancak bazen huşûu andıran duruşların sadece görüntüden ibaret olabileceği de unutulmamalıdır. Zaman zaman insanlar, mütevazı görünerek başkalarının gözünde değer kazanmayı, ibadet esnasında huşû içinde bir görüntü sergileyerek hayranlık uyandırmayı isteyebilir. Bu durumu ‘nifak huşûu’ şeklinde niteleyen meşhur sahâbî Ebu’d-Derdâ (ra), "Bu tür bir nifaktan Allah’a (cc) sığının!" diyerek çevresindekileri uyarmış, onlar, ‘Nifak huşûu nedir?’ diye sorunca da, "Kalp huşû duymadığı hâlde vücudun huşû duyar görünmesidir." şeklinde cevap vermiştir. Hz. Ömer (ra) de boynunu eğmiş bir adam gördüğünde, "Ey adam, kaldır kafanı! Huşû boyunda değil, kalptedir." diyerek onu sert bir şekilde uyarmıştır. Tâbiûn neslinin önde gelen âlimlerinden Hasan-ı Basrî (ra) ise, kafasına sarığını geçirip cübbesine bürünen ve mütevazı bir tavırla başını hiç yukarı kaldırmayan birini görünce ondaki gizli kibri sezmiş ve bu tür bir davranışı, "Kalbin huşûu değil, elbisenin huşûu!" şeklinde vasıflandırmıştır.

Gerçekten Allah (cc) karşısında ürpermediği hâlde halkın gözünde zâhid görünebilmek için huşû örtüsüne bürünmek özellikle ibadetler söz konusu olduğunda son derece tehlikelidir. Meselâ, namazı, sadece insanların gördükleri zamanlarda güzel bir şekilde kılmak, Peygamber Efendimizin (sas) ifadesiyle ‘gizli şirk’tir. Nitekim namazlarını ciddiye almayarak yalnızca gösteriş için kılanlar Kur’an tarafından da eleştirilmişlerdir. Allah’a (cc) hakkıyla ibadet eden kul, hem insanların gözü önünde hem de gözlerden uzak mekânlarda namazını huşû içinde kılan kişidir. Gösteriş için oruç tutmak ve bağışta bulunmak da aynı şekilde kınanmıştır. Bu sebeple sahâbîler kalplerinin gösteriş arzusuna kapılması sonucu huşûlarını yitirmekten, nihayetinde amellerinin boşa gitmesinden son derece korkmuşlardır. Resûlullah’ın (sas) terbiyesinde yetişen altın neslin insanları gerek ibadetlerinde gerekse günlük yaşantılarında Allah’a (cc) karşı mütevazı, saygılı ve edepli duruşlarını korumaya gayret göstermişlerdir. Onlar kulluk bilinci içerisinde Allah’a (cc) boyun eğerek yüceleceklerinin farkında olmuşlardır. Bu yüzden Abdullah b. Mes’ûd (ra), "Kim Allah (cc) için huşûundan dolayı tevazu gösterirse, Allah (cc) onu kıyamet gününde yüceltir. Her kim kibrinden dolayı böbürlenirse Allah (cc) da onu kıyamet gününde alçaltır." demiştir.

Allah’ın (cc) kendisine mülk ve zenginlik verdiği Hz. Süleyman’ın (as) huşûundan dolayı başını semaya kaldırmaması Müslümanlar için güzel bir örnektir. Hz. Âişe’nin (ra) naklettiğine göre, Peygamberimiz (sas) de Kâbe’ye girdiğinde çıkıncaya dek huşû içinde başını yukarı kaldırmamıştır. Arap olmayan bir grubun gelerek önünde saygıyla eğilmeleri üzerine Selmân-ı Fârisî (ra), kendisinin sadece bir kul olduğunu onlara hatırlatırcasına hemen başını eğip, "Ben, Allah’a (cc) boyun eğdim." demiştir. Aynı şekilde Kûfe şehrinin değerli âlimlerinden biri olan Ebu’l-Bahterî (ra) ve arkadaşları da birinin kendilerini övdüğünü duyar ve gurur hissederlerse omuzlarını indirir ve "Ben Allah’a (cc) boyun eğdim." derlerdi.

Resûl-i Ekrem’in (sas) ve onu örnek alan kıymetli şahsiyetlerin huşû ile hayatlarını anlamlı kılma gayretlerine dair örnekler sayılamayacak kadar çoktur. En genel anlamda Allah’a (cc) gönülden teslimiyetin bir ifadesi olan huşû hâlinin bir Müslüman’ın karakterine tam olarak yerleşmesi, onun mütevazı ve ağırbaşlı olmasıyla yakından ilgilidir. Hz. Peygamber (sas), her yaştan insanın Allah (cc) ile sağlıklı bir bağ kurarken huşûdan yardım almasını tavsiye etmiş, meselâ, yetişkinlere göre daha dinamik ve gösterişli olmalarından dolayı olsa gerek, gençlerin böbürlenmeyip Allah’a (cc) karşı huşû içinde hareket etmelerini istemiştir.

Kişinin zihnen, bedenen, kalben hulâsa bütün varlığıyla Rabbine yönelerek O’na (cc) boyun eğmesini ifade eden huşû, mümin olmanın en belirgin özelliğidir. Bu özellik inananların bütün düşüncelerine, ibadetlerine, amellerine yansır. Elbette kişi ibadet ederek, Allah’ı (cc) anarak, Kur’an okuyarak huşûun tadına varabilir. Ancak huşû, sadece ibadetlere mahsus olmayıp hayatın her anında Allah’ın (cc) huzurunda Müslüman’ın takınması gereken bir kulluk tavrını ve edebi ifade eder. Bu hâli muhafaza etmek için insanın her an Rabbinin huzurunda olduğunun bilincini taşıması ve ‘ihsan’ yani "Sen O’nu (cc) görmesen de O’nun (cc) seni gördüğünü bilerek Allah’ı (cc) görüyormuşçasına kulluk etme" şuurunu hayatın her anında canlı tutması gerekir. Dünyada bunu gerçekleştirebilen kullarına Cenâb-ı Hak (cc) âhirette mağfiret ve çeşitli mükâfatlar vaad etmektedir. Peygamber Efendimiz (sas) de Müslümanların huşû hâlini bir ömre yaymalarını arzulamış ve kendisi de şöyle dua etmiştir: "...Allah'ım, fayda vermeyen ilimden, huşû duymayan kalpten, doymayan nefisten ve kabul olunmayan duadan sana sığınırım."

Kaynak: Diyanet Hadislerle İslam

İnananlar tarihte nice sıkıntılar çekmiştir. Birçok peygamber, düşmanlarına karşı savaşmıştır. Allah’a inanan kimseler de peygamberlerle birlikte olmuşlardır. Bu kimseler, Allah yolunda karşılaştıkları zorluklara ve çektikleri eziyetlere rağmen yılmadılar, zaafiyet göstermediler. Sabırla mücadeleye devam eden o müminler Rablerine dua edip kusurlarının bağışlanmasını istediler. Allah da onlara dünya ve ahirette mükâfatlar verdi. Bu ayet Allah yolunda sabreden müminlerin dualarından bir örnektir.

Çekilen sıkıntılar karşısında Müslüman’a yakışan davranış, kusuru kendinde aramaktır.

Zaferde de yenilgide de Yüce Allah’a sığınmak ve hak yoldan ayrılmamak gerekir.

İsraf: Aşırılık, haddi aşma.
Akdâm: Ayaklar.

Depremin, 8,39 kilometre derinlikte meydana geldiği belirlendi.

#DEPREM
Büyüklük:4.9 (Mw)
Yer:Akdeniz - [189.04 km] Datça (Muğla)
Tarih:2026-06-24
Saat:11:25:48 TSİ
Enlem:35.06278 N
Boylam:26.84472 E
Derinlik:8.39 km
Detay:https://t.co/I8j7TgGLHM@afadbaskanlik @trthaber @anadoluajansi

— AFAD Deprem (@DepremDairesi) June 24, 2026

Sudeys'in geri dönüşünü namaz kıldırdığı anları paylaşılarak duyuruldu.

Kabe imamının geri dönüşünde sesinin hala belirgin şekilde yorgun ve bitkin olduğu gözlemlendi.

Dünyanın dört bir yanındaki Müslümanlar için önemli bir isim olan Şeyh Sudeys'in dönüşü, kutsal topraklardaki ziyaretçiler tarafından sevinçle karşılandı.

Mesai saatleri dışında verilen kursun sonunda Kur'an öğrenen beş hastane personeline, Öğle namazı sonrası Hastane Mescidinde düzenlenen program ile belgeleri takdim edildi.

Programa, Çorum İl Müftüsü Şahin Yıldırım, Hastane Başhekimi Doç. Dr. Muhammed Gömeç, başhekim yardımcıları, hastane personeli, Çorum Müftülüğü manevi danışmanları ve din görevlileri katıldı.

İl Müftüsü Yıldırım, konuşmalarında “Yüce Kitabımız Kur'an'ı Kerim’i öğrenen hastane personellerini tebrik ediyor, özverili çalışmalarından dolayı din görevlimize de teşekkür ediyorum.” dedi.

Ödül töreninde konuşan Türkiye Diyanet Vakfı Genel Müdür Yardımcısı Fatih Kayacan, vakıf insanının medeniyetimizin en kıymetli değerlerinden biri olduğunu belirterek, “Vâkıf insan; hiçbir karşılık beklemeden varını, yoğunu, düşüncesini, enerjisini ve ömrünü rıza-yı bârî için sarf eden insana denir.” dedi.

Yarışmanın taşıdığı anlamın son derece kıymetli olduğunu ifade eden Kayacan, gençlerin iyilik yolundaki gayretlerinin umut verici olduğunu vurguladı.

İnsanı yaratılış gayesiyle buluşturmayı hedeflediklerini dile getiren Kayacan, “Kim var denildiğinde sağına soluna bakmadan sorumluluk alan, iyilik için harekete geçen bir neslin özlemini duyuyoruz. Elhamdülillah bugün o neslin tohumlarını karşımızda görüyoruz.” ifadelerini kullandı.

Ülke genelinde 71 ilden 1053 grup yarışmaya katıldı

Kayacan, yarışmanın düzenlenmesinde emeği geçen TDV Gençlik Hizmetleri Müdürlüğüne teşekkür ederek, organizasyonun gelecek yıllarda daha geniş kitlelere ulaşacağına inandığını söyledi.

Yarışmaya bu yıl Türkiye genelinden lise düzeyinde 71 ilden 1053 grubun başvurduğunu belirten Kayacan, yapılan değerlendirmeler sonucunda finalist ekiplerin belirlendiğini, önümüzdeki yıllarda katılımın çok daha yüksek seviyelere ulaşmasını hedeflediklerini kaydetti.

Dört hafta boyunca vakıf çalışması gerçekleştirildi

Yarışma kapsamında bir mentör ve beş lise öğrencisinden oluşan gruplar tarafından dört hafta boyunca hazırlanan, video ve fotoğraf ile kayıt altına alınan vakıf temalı çalışmalar jüri tarafından değerlendirilerek ödüle layık görüldü.

Yarışmada birincilik ödülünü kazanan “Genç Ümmet Hareketi” Umre ziyareti ile ödüllendirilirken, ikincilik ödülünü alan “Gönül Yolcuları” Bosna Hersek gezisi, üçüncülük ödülünü kazanan “Öncü Mücahideler” ise Karadeniz gezisi ile ödüllendirildi.

Mansiyon kategorilerinde ise Teknoloji ve İnovatif Sunum Ödülü’nü “Vakıf Nesli” grubu alırken, Yılın Cesur Yürekleri ve Farkındalık Ödülü “Umut Senfonisi” grubuna verildi. Engelsiz Vakıf Ruhu Özel Ödülü’nün sahibi “Özel Kalpler İyilik Neferleri” olurken, Dijital İyilik Ağı ve Etkileşim Ödülü’nü “Nev-Hilal” grubu kazandı.

Program, ödül takdimi ve toplu fotoğraf çekiminin ardından sona erdi.

Buradaki cenaze namazına, şehidin ailesi ve yakınlarının yanı sıra Adana Valisi Mustafa Yavuz, Jandarma Genel Komutan Yardımcısı Orgeneral Hüseyin Kurtoğlu, Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Güngör Geçer, ilçe belediye başkanları, kamu kurum müdürleri ve vatandaşlar katıldı.

Vali Yavuz ve Orgeneral Kurtoğlu'nun teskin ettiği şehit babası Zeki Karabulut, oğlunun Türk bayrağına sarılı tabutunu öptü.

İl Müftüsü Mehmet Taşcı'nın kıldırdığı namaz sonrası Karabulut'un naaşı, dualar eşliğinde toprağa verildi.

Van-Erciş kara yolunda dün hafif ticari aracın, jandarma personelinin bulunduğu araca arkadan çarpması sonucu 27 yaşındaki Uzman Çavuş Samet Karabulut şehit olmuş, 3'ü jandarma personeli 5 kişi yaralanmıştı.

• II. Balkan Savaşı başladı. (1913)

Bu süreçte bağlama iddiaları yanında Threads ile Instagram arasında birtakım verilerin birleştirildiğinin de tespit edildiğine işaret edilen açıklamada, ön araştırma kapsamında yapılan değerlendirmeler doğrultusunda Kurulun Kasım 2023'te META hakkında soruşturma açtığı hatırlatıldı.

Açıklamada, soruşturma sürecinde META tarafından Threads uygulaması aracılığıyla elde edilen verilerin Instagram'dan elde edilen veriler ile birleştirilmesinin engellenmesi yönünde geçici tedbir uygulanmasına karar verildiği bildirilerek, sonrasında META'nın Threads'in Türkiye'deki faaliyetlerini askıya alarak geçici tedbir kararını konusuz bıraktığı belirtildi.

Kurulca, geçici tedbir kararının gerekliliklerine uyum sağlanmayan dönem bakımından Mayıs 2024'te META hakkında idari para cezası uyguladığı anımsatılan açıklamada, devam eden süreçte META tarafından soruşturmaya konu bağlama ve veri birleştirme davranışına ilişkin endişeleri bertaraf etmek amacıyla kurula taahhüt sunulduğu aktarıldı.

Açıklamada, sunulan taahhütlerin Kasım 2024'te kabul edilerek META bakımından bağlayıcı hale getirildiği ve yürütülen soruşturmanın sonlandırıldığı belirtildi.

META'nın, Threads'in Türkiye'de yeniden kullanıma sunulması halinde hem Threads'e ilk defa kaydolacak hem de daha önce kaydolmuş ancak durdurma sürecinde hesabını silmeyi tercih etmemiş kullanıcıların Instagram hesabı gerekmeden uygulamayı kullanabilmesini sağlayacak bir yapı tasarlamayı taahhüt ettiğine işaret edilen açıklamada, "Bu çerçevede kullanıcıların tercihleri doğrultusunda Threads'i Instagram hesaplarıyla kullanma veya Instagram'dan ayrı şekilde verileri birleştirilmeksizin bir Threads profili oluşturma seçenekleri arasında tercih yapabilmesi öngörülmüştür." değerlendirmesinde bulunuldu.

Açıklamada, META'nın bağlayıcı hale getirilen taahhütlere uygun şekilde Threads uygulamasının Türkiye'de yeniden kullanıma sunulmasına ilişkin Kuruma başvuruda bulunduğuna dikkat çekilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Yapılan değerlendirme sonucunda Kurul tarafından Threads uygulamasının Türkiye'de yeniden kullanıma sunulması için atılacak adımları içeren dilekçenin Kurulun 7 Kasım 2024 tarihli kararıyla bağlayıcı hale getirilen taahhütlere uyum sağladığına 10 Haziran'da karar verilmiştir."

Bu doğrultuda, Threads'in Türkiye'de "Threads'i Instagram hesabıyla kullanma" ya da "Instagram hesabından bağımsız bir cep telefonu numarası kullanarak hesap oluşturma" seçenekleri sunduğu belirtilen açıklamada, "Instagram'dan bağımsız olarak Threads'i kullanmayı tercih eden kullanıcıların Instagram hesabından elde edilen kişisel verileri Threads ile birleştirilmeyecektir." ifadesi kullanıldı.

Muharrem Ayında Oruç Tutulması Tavsiye Edilen Günler
Muharrem 1448 / Haziran 2026

🌙
24 Haziran Çarşamba
9 Muharrem
Aşûrâ’dan Bir Gün Önce

🌙
25 Haziran Perşembe
10 Muharrem
Aşûrâ Günü

🌙
26 Haziran Cuma
11 Muharrem
Aşûrâ’dan Bir Gün Sonra

🌙
28 Haziran Pazar
13 Muharrem
Eyyam-ı Biyd

🌙
29 Haziran Pazartesi
14 Muharrem
Eyyam-ı Biyd

🌙
30 Haziran Salı
15 Muharrem
Eyyam-ı Biyd

Resûlullah ﷺ şöyle buyurmuştur:
“Aşûrâ günü tutulan orucun, bir önceki yılın günahlarına kefaret olmasını Allah’tan umarım.”
(Tirmizî, Savm, 48.)

Not:
En faziletli gün 10 Muharrem (Aşûrâ) günüdür. Sünnete uygun olarak 9-10 Muharrem veya 10-11 Muharrem birlikte tutulabilir.

❗️Bilgi:
Eyyâm-ı biyd (aydınlık günler) ayın en parlak olduğu hicri ayların 13, 14 ve 15. geceleridir. (Buhârî, Savm, 60) Ay bu gecelerde tam olarak göründüğü ve geceleri her zamankinden daha çok aydınlattığı için bu isim verilmiştir.

Resûlullah (sas), her ayın bu günlerinde oruç tutmayı tavsiye etmiş (Ebû Dâvûd, Savm, 68) ve o günlerde oruç tutmanın senenin tüm günlerini oruçlu geçirmek gibi olduğunu belirtmiştir. (Ebû Dâvûd, Savm, 68)

#DiyanetDijital #Muharrem #Oruç

Bu gönderiyi Instagram'da gör

Diyanet Dijital (@diyanetdijital)'in paylaştığı bir gönderi

Yaklaşık dört buçuk yıldır devam eden proje ile annelerin kültürel gelişimlerine katkı sunulması, okuma alışkanlığının desteklenmesi ve sosyal dayanışmanın güçlendirilmesi amaçlanıyor. Program kapsamında kitaplara erişimde zorluk yaşayan katılımcılara çeşitli eserler hediye edilirken, okuma kültürünün yaygınlaştırılması ve kültür-medeniyet bilincinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Türkiye Diyanet Vakfı Gaziantep Kadın Kolları Sorumlusu Ferah Aksoy, projeye ilişkin yaptığı değerlendirmede, yaklaşık dört buçuk yıldır yetim ailelerle gönül bağı kurduklarını belirtti.

Aksoy, “Bu süreçte yalnızca maddi ihtiyaçların karşılanmasına değil, manevi anlamda da ailelerimizin yanında olmaya gayret ettik. Gıda desteklerinden bayramlık alışverişlerine, iftar programlarından çeşitli sosyal ve kültürel faaliyetlere kadar birçok alanda birlikte olduk.” dedi.

Yetim çocukların Türkiye Diyanet Vakfının Kafa Dengi Projesi kapsamında gerçekleştirilen sanat atölyeleri ve eğitim faaliyetleriyle buluşturulduğunu ifade eden Aksoy, ihtiyaç duyulan alanlarda destek sağlandığını ve ulaşım imkânlarının temin edildiğini kaydetti.

Ailelerle zaman içerisinde güçlü bir güven bağı oluştuğunu belirten Aksoy, “Bugün ailelerimiz sevinçlerini ve sıkıntılarını bizimle paylaşabileceklerini, kapımızın ve gönlümüzün her zaman kendilerine açık olduğunu biliyorlar. Bizler de onların hayatlarına dokunabilmenin, dertlerine ortak olabilmenin ve iyiliği birlikte çoğaltabilmenin mutluluğunu yaşıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başlayan programda yapılan duaların ardından caminin temeline ilk harç döküldü.

Programda konuşan protokol üyeleri, camilerin sadece ibadet edilen mekanlar olmadığını aynı zamanda birlik, beraberlik, kardeşlik ve dayanışma ruhunun güçlendiği önemli merkezler olduğunu ifade ettiler.

İl Müftüsü Ramazan Dolu, caminin yapımında emeği geçen hayırseverlere, katkı sunan kurumlara ve vatandaşlara teşekkür ederek, inşa sürecinin hayırlı bir şekilde tamamlanmasını temenni etti.

Toplam 900 metrekare alan üzerine inşa edilecek olan Yeşilyurt Cafana Camii, aynı anda yaklaşık 1.400 kişinin ibadet edebileceği kapasiteye sahip olacak. Tamamlandığında bölge halkının önemli bir ihtiyacını karşılayacak olan cami, mahalle sakinlerine ibadet ve sosyal faaliyetler açısından önemli hizmetler sunacak.

Temel atma programı, yapılan dua ve iyi dileklerin ardından sona erdi.

Teknolojiyle doğan bir nesil büyüttüklerine dikkat çeken Çetin, ebeveynlerin teknolojiyi tamamen yasaklamak yerine bilinçli ve doğru kullanmayı hem kendilerinin öğrenmesi hem de çocuklarına öğretmesi gerektiğini ifade etti. Ebeveynlerin teknoloji kullanımındaki tutumlarının çocuklar için önemli birer örnek oluşturduğunu vurguladı.

Yemek saatlerinde ekran kullanımının çocukların farkındalık düzeyini azalttığını belirten Çetin, aile bireylerinin bir araya gelerek sohbet ettiği, ekranlardan uzak geçirilen yemek vakitlerinin iletişimi güçlendirdiğini söyledi. Yemek anlarının yalnızca fiziksel ihtiyaçların karşılandığı değil, aynı zamanda zihinsel dinlenmenin de gerçekleştiği özel zamanlar olduğuna dikkat çekti.

Programda ekran süresi sonrasında çocukların yaşayabileceği duygusal geçiş süreçleri de ele alındı. Çetin, ekran başından ayrılan çocukların biriken enerjilerini sağlıklı şekilde boşaltabilmeleri için ebeveynlerin şefkatli ve anlayışlı bir yaklaşım sergilemesinin önemine değinerek, fiziksel temas içeren oyunların ve birlikte geçirilen zamanın bu süreçte olumlu katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Gençlerin sosyal medyada daha fazla vakit geçirmesinin altında görülme ve takdir edilme ihtiyacının da bulunduğunu belirten Çetin, ailelerin çocuklarının duygusal ihtiyaçlarını fark etmelerinin önemine işaret etti. Çocukların ve gençlerin kendilerini değerli hissetmelerinin, dijital ortamlara yönelme eğilimlerini azaltabileceğini dile getirdi.

Programın yemek bölümünde ise şef Yasemin Aslan lezzetli tarifler verirken mutfağın aile bireylerini bir araya getiren önemli bir paylaşım alanı olduğunu ifade etti. Birlikte yemek hazırlamanın çocukların beceri kazanmasına ve aile içi iletişimi güçlendirdiğini söyledi.

Merasimlerde konuşan Kocaeli Müftüsü Mehmet Sönmezoğlu, hafızlığın yeryüzündeki en şerefli payelerden biri olduğunu belirterek "Kur’an-ı Kerim’i göğüslerinde taşıyan bu necip evlatlarımız, geleceğimizin en büyük güvencesi ve ümmetimizin teminatıdır. Hafızlarımızın Kur'an ahlakıyla kuşanarak insanlığa rehberlik edeceklerine inancımız tamdır." dedi.

Hafızlara tavsiyelerde bulunan Sönmezoğlu, hocalarına, ailelerine, kurs derneklerine ve tüm misafirlere teşekkür etti.

Hafızların mezuniyet sevincine ortak olan Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Dr. Hafız Osman Şahin, hafızlık müessesesinin önemine değinerek, "Kur'an'ı ezberlemek büyük bir lütuftur ancak asıl başarı onu hayatın her alanında yaşamak ve yaşatmaktır. Evlatlarımızın bu kutsal emaneti ömür boyu gururla taşıyacaklarına inanıyorum." dedi.

Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanı Mehmet Arslan da konuşmasında, Kur'an kurslarımızın sahih dini bilginin ve güzel ahlakın merkezi olduğunu belirterek, bu muazzam tabloda emeği geçen tüm hocaları ve fedakar aileleri tebrik etti.

Merasim, hafızların tilavetleri sonrası Reîsü'l-Kurra Hacı Hafız Mustafa Demirkan'ın duası ve hediye takdimiyle sona erdi.

İzmit ve Gölcük'teki görkemli programlara Kocaeli Valisi İlhami Aktaş, Gölcük Kaymakamı Müfit Gültekin, İzmit Belediye Başkanı Fatma Kaplan Hürriyet, İl Milli Eğitim Müdürü Emrullah Aydın, Gölcük İlçe Müftüsü Emin Yılmaz, İzmit İlçe Millî Eğitim Müdürü İhsan Özkan, İzmit İlçe Müftü Vekili Mikail Özkan, Gölkent Kur'an Kursu Derneği Başkanı Kadir Çelikiz, Gölcük Hicret Yatılı Erkek Hafızlık Kur'an Kursu Derneği Başkanı Tacettin Tarı, milletvekilleri, siyasiler ve çok sayıda davetli katıldı.

Çarpışmanın ardından EGO otobüsü yol kenarında bulunan ağaca ve yayaya çarpıp yoldan çıktı. İhbarla kaza yerine 112 Acil Sağlık ve polis ekipleri sevk edildi.

EGO otobüsünde yaralanan 9 kişi çevredeki hastanelere sevk edilirken, otobüsün çarptığı yaya ise yaşamını yitirdi.

Hayatını kaybeden kişinin cenazesi adli tıp morguna kaldırıldı.

- EGO'dan açıklama

EGO Genel Müdürlüğünden yapılan açıklamada saat 14.21'de gerçekleşen kazaya, 505 numaralı Sincan–Sıhhiye hattında hizmet veren EGO otobüsünün karıştığı bildirildi.

Kazada hayatını kaybeden vatandaşa Allah'tan rahmet, yaralılara acil şifa dileğinde bulunulan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"İlk değerlendirmelere göre, seyir halindeki otobüsümüzün önüne aniden çıkan bir hafif ticari aracın yaptığı manevra sonucunda sürücümüz direksiyon hakimiyetini kaybetmiş ve kaza gerçekleşmiştir. Kazanın oluş şekli ve sorumluluk durumuna ilişkin incelemeler emniyet birimleri ile ilgili kurumlar tarafından başlatılmış olup süreç titizlikle sürdürülmektedir. EGO Genel Müdürlüğü olarak yürütülen tüm inceleme ve soruşturma süreçlerine gerekli destek sağlanmaktadır."

Yarışmada elde edilen başarıların ardından Gebze Müftülüğü tarafından dereceye giren öğrenciler için ödül töreni düzenlendi.

Gebze Müftülüğünde gerçekleştirilen törende hem lise hem de üniversite kategorilerinde ilk ona giren öğrencilere çeşitli ödüller takdim edildi. Buna göre Gebze birincilerine 10 bin TL, ikincilere 8 bin TL, üçüncülere 6 bin TL, dördüncülere 5 bin TL, beşincilere 4 bin TL, altıncı ile onuncu sıra arasında yer alan öğrencilere ise 2’şer bin TL ödül verildi.

Ödüller, Gebze İlçe Müftüsü İbrahim Hamarat tarafından takdim edildi. Törende konuşan Müftü Hamarat, yarışmanın gençlerin manevi gelişimine önemli katkılar sunduğunu belirterek şunları söyledi:

“Yarışmaya katıldığınız için hepinize teşekkür ediyorum. Diyanet İşleri Başkanlığımız tarafından gerçekleştirilen bu yarışma vesilesiyle gençlerimiz, Peygamber Efendimizin örnek ahlakı ve hayatıyla daha yakından tanışma fırsatı buldu. Temennimiz odur ki siz kıymetli gençlerimiz, hayatınız boyunca Efendimizin ahlakını kuşanan ve bunu çevresine yansıtan örnek şahsiyetler olunuz. Bu başarıda emeği bulunan ailelerinize, öğretmenlerinize ve Gençlik Koordinatörlüğü ekibimize teşekkür ediyorum.”

Dereceye giren öğrenciler de yarışmanın kendileri için hem bilgi hem de manevi açıdan çok kıymetli bir tecrübe olduğunu ifade ederek, “Bizleri böylesine değerli eserlerle buluşturan ve umre ödülüyle onurlandıran Diyanet İşleri Başkanlığımıza, desteklerinden dolayı Gebze Müftülüğümüze ve Türkiye Diyanet Vakfına teşekkür ediyoruz.” dediler.

Diyanet Akademisi İstanbul Anadolu Dini İhtisas Merkezi 1. Dönem Aşere Takrib sınıfı ile İstanbul Müftülüğü koordinesindeki Üsküdar Kerime Hatun 6. Dönem Aşere Takrib Kursu’nu başarıyla tamamlayan 25 kursiyer, düzenlenen törenle icazetlerini aldı.

Merasim öncesinde, İstanbul'un önde gelen camilerinde görev yapan imam-hatip ve müezzin-kayyımların katılımıyla bir "Kur’an Ziyafeti" programı sunuldu. Farklı makam ve usullerle gerçekleştirilen tilavetler, camiyi dolduran cemaate duygu dolu anlar yaşattı.

Programın açılışında konuşan İstanbul Anadolu Dini İhtisas Merkezi Müdürü Dr. Murat Osmanoğlu, Kur'an-ı Kerim'in sadece okunmasının değil, kıraat farklılıklarının ve eda inceliklerinin muhafaza edilmesinin İslam medeniyetinin omuzlarına yüklediği en şerefli emanetlerden biri olduğunu vurguladı.

"Kıraat ilmi, Kur’an’ın anlam dünyasını aydınlatır"

Diyanet Akademisi Başkanı Doç. Dr. Enver Osman Kaan, yaptığı konuşmada kıraat ilminin tefsir ve fıkıh gibi temel İslami ilimlerle olan derin bağına dikkat çekti. Kaan, "Kıraat vecihleri, Kur’an-ı Kerim’in anlam zenginliğini ve mucizevi yönünü ortaya koyan en önemli unsurlardan biridir. Bu ilim, ayetlerin doğru anlaşılması ve fıkhi hükümlerin istinbat edilmesinde kritik bir role sahiptir" ifadelerini kullandı. Üç yıllık zorlu eğitim süreci sonrası mezun olan kurra hafızların, Diyanet Akademisi müfredatı çerçevesinde üç yıl boyunca; “Kur’an ve Kıraat Tarihi, Arapça, Tayyibe, Tecvid ve Kıraat-Anlam İlişkisi” gibi pek çok alanda yoğun bir eğitim aldıklarını belirtti.

Doç. Dr. Kaan, bu ilmin farz-ı kifaye niteliğinde olduğunu ve silsilenin devam etmesinin ümmetin sorumluluğunda bulunduğunu hatırlattı.

Merasim, okunan hatimlerin duası ve Reisülkurra Mustafa Demirkan’ın yaptırdığı icazet duasının ardından belge takdimiyle devam etti.

Anadolu Dini İhtisas Merkezi’nden 11, Kerime Hatun Kur’an Kursu’ndan 14 olmak üzere toplam 25 mezuna icazetnameleri ve hediyeleri protokol üyeleri tarafından verildi.

Reisülkurra Mustafa Demirkan’ın riyasetinde gerçekleştirilen merasime İstanbul Valisi Davut Gül, Zeytinburnu Kaymakamı Dr. Adem Uslu, İstanbul Müftü Yardımcısı Abdülkadir Boşal, Haseki Abdurrahman Gürses Kıraat Dini İhtisas Merkezi Müdürü Dr. Muhammed Coşkun, Uluslararası İstanbul Haseki Dini Yüksek İhtisas Merkezi Müdürü Muhammet Emin Kılıç, Fatih Sultan Mehmet Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Abdurrahman Özdemir, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Kuran-ı Kerim Okuma ve Kıraat İlmi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Emin Maşalı, Şeyhul Kurra Ramazan Pakdil, Gaye Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Prof. Dr. Mustafa Cevat Akşit, ilçe müftüleri, çok sayıda akademisyen ve vatandaş katıldı.

Hatıra fotoğrafı çekimi sonrası Fatih Belediyesince katılımcılara yapılan ikramla program sona erdi.

Yirmi haftalık maratonun sonunda ise dereceye giren öğrencilerden ilk beşe giren öğrencilere tablet, 6-10. sıradaki öğrencilere 3.000 TL, 11-15. sıradaki öğrencilere ise 2.000 TL para ödülü takdim edildi.

Gebze Müftülüğünde gerçekleştirilen ödül töreninde konuşan İlçe Müftüsü İbrahim Hamarat, "Gençlerimizin kitapla, dergiyle ve nitelikli yayınlarla buluşmasını son derece kıymetli görüyoruz. Yirmi hafta boyunca büyük bir gayret ve istikrar göstererek bu yarışmayı takip etmeniz, bizleri ziyadesiyle memnun etti. Aslında bugün kazandığınız en büyük ödül; okuma alışkanlığı, bilgi birikimi ve düşünce dünyanıza kattığınız değerlerdir. Diyanet Aylık Dergisi’nin sizlerin manevi, kültürel ve akademik gelişimine katkı sunduğuna inanıyoruz. Rabbim ilminizi, gayretinizi ve başarılarınızı bereketlendirsin. Sizlerin ülkemize, milletimize ve insanlığa faydalı, değerlerine bağlı, donanımlı bireyler olarak yetişmenizi temenni ediyor; başarılarınızın daim olmasını diliyorum." dedi.

Yarışmanın koordinatörlüğünü yürüten Yusuf Aktin ise, bu yıl projeye altı farklı üniversiteden öğrencinin katıldığını belirterek, gelecek yıl daha fazla öğrenciye ulaşmayı hedeflediklerini ve projenin Türkiye geneline yayılması için çalışmalarını sürdüreceklerini ifade etti. Aktin, projeye destek veren tüm kurum ve gönüllülere teşekkür etti.

Ödül alan öğrenciler de "Bizleri Diyanet Aylık Dergisi ile buluşturan, dergilerden istifade etmemize vesile olan hocalarımıza; böylesine anlamlı ödüllerle bizleri teşvik eden Gebze Müftülüğümüze ve Türkiye Diyanet Vakfı Gebze Şubemize teşekkür ediyoruz. Okuduğumuz dergiler bizlere hem bilgi hem de değer kazandırdı; Diyanet İşleri Başkanlığımıza karşı gönüllerimizde güzel izler bıraktı. Bu güzel yarışmanın gelecek yıllarda da devam etmesini arzu ediyoruz." diye konuştular.

Program, dereceye giren öğrencilere ödüllerinin takdim edilmesi ve hatıra fotoğrafı çekimiyle sona erdi.

İBRÂHİM HAKKI ERZURÛMÎ

1703 yılında Erzurum’un Hasankale ilçesinde doğdu. 9 yaşında Şeyh İsmâil Fakîrullah ile tanıştı ve ilk tahsilini babasıyla birlikte Tillo’da tamamladı.

Erzurum müftüsü şair Hâzık Mehmed Efendi’den Arapça ve Farsça dersler aldı. 1728 yılında yeniden Tillo’ya giderek tasavvufa yöneldi.

1734’te şeyhi İsmâil Fakîrullah’ın vefatı üzerine Erzurum’a döndü. Daha önce babasının da imamlık yaptığı Habib Efendi Camii’nde imamlık yaptı.

1747’de İstanbul’da saray kütüphanesinde yeni astronomiye ilgi duymaya başladı. Kâtib Çelebi’ye ait Cihannümâ adlı eseri bu alandaki en önemli ilham kaynağı oldu.

Özellikle astronomi, anatomi ve meteoroloji alanlarında önemli çalışmalar yaptı. Erzurum’da bulunan Abdurrahman Gazi Dede Tekkesi’nin zâviyedarı oldu.

"Hak şerleri hayr eyler” dizeleriyle başlayan Tefvîznâme adlı şiiri en meşhur nasihat içerikli manzumesi oldu. En önemli eseri Mârifetnâme ile birlikte ardında otuzu aşkın eser bıraktı.

Hocası İsmâil Fakîrullah Hazretleri’nin türbesini, gece ve gündüzün eşit olduğu ekinoks günlerinde sabah güneşinin ilk ışıkları kabrin başına düşecek şekilde tasarladı.

1780 yılında Tillo’da vefat etti ve şeyhinin türbesine defnedildi.

BAZI ESERLERİ

Mârifetnâme
Lübbü’l-kütüb
Mecmûatü’l-irfâniyye
Mecmûatü’l-meânî
Urvetü’l-İslâm
Hey’etü’l-İslâm
Divan

Bu gönderiyi Instagram'da gör

Diyanet Dijital (@diyanetdijital)'in paylaştığı bir gönderi

Çocukların cami ile bağlarını güçlendirmek, birlik ve beraberlik duygularını pekiştirmek amacıyla gerçekleştirilen programda neşeli ve renkli görüntüler yaşandı. Öğrenciler hem eğlenme hem de arkadaşlarıyla güzel vakit geçirme fırsatı buldu.

Kıbrıscık İlçe Müftüsü İrfan Fidan, çocukların manevi gelişimlerine katkı sağlayan bu tür faaliyetlerin önemine değinerek programa katılan öğrencilere, velilere ve emeği geçen görevlilere teşekkür etti.

Program, yapılan ikramların ardından çocukların memnuniyeti ve dualarıyla sona erdi.